Bao bì màng mềm hiện được sử dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm, đồ uống, cà phê, dược phẩm, mỹ phẩm, nông nghiệp và nhiều nhóm hàng tiêu dùng khác.

Tùy yêu cầu bảo quản và dây chuyền đóng gói, doanh nghiệp có thể sử dụng màng đơn hoặc kết hợp nhiều lớp vật liệu để tạo thành bao bì màng ghép phức hợp.

Mỗi vật liệu có những ưu điểm riêng. Có loại hỗ trợ in đẹp, loại tạo độ bền, loại hàn nhiệt tốt, trong khi một số vật liệu khác được sử dụng để tăng khả năng cản oxy, hơi ẩm hoặc ánh sáng.

Vì vậy, việc hiểu đúng cấu trúc của từng loại màng là bước quan trọng để lựa chọn bao bì phù hợp với sản phẩm.

Bao bì màng đơn là gì?

Trong cách gọi phổ biến của ngành bao bì, màng đơn thường được hiểu là một lớp film được sử dụng trực tiếp mà không ghép với một film khác.

Một số vật liệu có thể sử dụng dưới dạng màng đơn gồm:

• PE.
• LDPE.
• LLDPE.
• HDPE.
• PP.
• CPP.
• BOPP trong một số ứng dụng.

Ví dụ:

• Túi PE.
• Túi HDPE.
• Túi PP.
• Một số dạng màng quấn hoặc film đóng gói đơn giản.

Màng đơn có ưu điểm gì?

Tùy polymer, màng đơn có thể mang lại một số lợi ích như:

• Cấu trúc đơn giản.
• Trọng lượng thấp.
• Chi phí sản xuất tương đối dễ tối ưu.
• Khả năng hàn nhiệt tốt đối với PE hoặc CPP.
• Có thể có độ trong cao.
• Phù hợp với sản phẩm không yêu cầu barrier quá phức tạp.

Tuy nhiên, một lớp vật liệu thường khó đáp ứng đồng thời tất cả các yêu cầu như:

• Độ cứng.
• In ấn.
• Cản oxy.
• Cản hơi ẩm.
• Chống thủng.
• Chịu nhiệt.
• Hàn nhiệt.

Đây chính là lý do các cấu trúc màng ghép được phát triển.

Màng đơn có phải là mono-material không?

Không hoàn toàn giống nhau.

Đây là điểm cần phân biệt rõ.

Single-layer film – màng đơn lớp

Là film chỉ gồm một lớp vật liệu.

Ví dụ:

PE

Mono-material packaging

Bao bì mono-material có thể gồm nhiều lớp, nhưng phần lớn hoặc toàn bộ cấu trúc thuộc cùng một dòng polymer.

Ví dụ:

MDO-PE / PE

vẫn có thể là cấu trúc nhiều lớp nhưng hướng tới dòng vật liệu PE.

Do đó:

Single-layer nói về số lớp, còn mono-material nói về thành phần vật liệu.

Hai khái niệm không nên sử dụng thay thế cho nhau.

Bao bì màng ghép phức hợp là gì?

Bao bì màng ghép phức hợp là cấu trúc được tạo thành bằng cách kết hợp từ hai hoặc nhiều lớp vật liệu.

Các lớp có thể gồm:

• PET.
• BOPP.
• PE.
• CPP.
• PA.
• MPET.
• MCPP.
• Aluminum foil.
• Coating.
• Adhesive.

Mục tiêu là tận dụng ưu điểm của từng lớp để tạo ra một cấu trúc đáp ứng yêu cầu của sản phẩm.

Ví dụ:

PET / AL / PE

Trong đó:

• PET hỗ trợ độ bền và in ấn.
• AL tạo barrier rất cao.
• PE đảm nhiệm hàn nhiệt.

Một cấu trúc khác:

PET / MPET / PE

có thể tạo hiệu ứng kim loại và cải thiện khả năng cản nhưng thường không đạt mức barrier giống foil nhôm nguyên khối.

Vì sao cần ghép nhiều lớp vật liệu?

Không có polymer nào tối ưu cho tất cả các yêu cầu.

Ví dụ:

PET

Có thể hỗ trợ:

• Độ bền cơ học.
• Độ ổn định kích thước.
• Chất lượng in.
• Khả năng chịu nhiệt tương đối tốt.

Nhưng PET thường không phải lớp seal chính trong nhiều cấu trúc bao bì mềm.

PE

Có:

• Khả năng hàn nhiệt tốt.
• Khả năng cản hơi ẩm tương đối tốt.
• Độ mềm dẻo.

nhưng khả năng cản oxy thường hạn chế hơn một số vật liệu barrier.

PA – Nylon

Được sử dụng khi cần tăng:

• Độ dai.
• Khả năng chống thủng.
• Độ bền cơ học.

Do đó thường gặp trong bao bì hút chân không hoặc sản phẩm có cạnh sắc.

Aluminum Foil – AL

Có thể cung cấp khả năng cản rất cao đối với:

• Ánh sáng.
• Oxy.
• Hơi ẩm.

khi lớp foil còn nguyên vẹn.

MPET và MCPP

Đây là các film được metallized bằng một lớp kim loại rất mỏng.

Chúng giúp tăng:

• Cản sáng.
• Barrier.
• Hiệu ứng ánh kim.

nhưng cần phân biệt với aluminum foil thực sự.

Cấu trúc bao bì màng ghép được tạo ra như thế nào?

Việc tạo bao bì màng ghép không đơn thuần là đặt các film lên nhau.

Thông thường cấu trúc có thể gồm:

film + mực + adhesive + film + coating hoặc lớp chức năng khác

Các lớp có thể được kết hợp bằng:

• Ghép có dung môi.
• Ghép không dung môi.
• Extrusion lamination.
• Coating trong một số cấu trúc.

Sau ghép, vật liệu có thể cần curing trước khi:

• Chia cuộn.
• Làm túi.
• Đóng gói sản phẩm.

So sánh bao bì màng đơn và màng ghép phức hợp

Không nên kết luận rằng màng đơn luôn tốt hơn hoặc màng ghép luôn tốt hơn.

Cấu trúc tối ưu phụ thuộc vào sản phẩm.

Các cấu trúc bao bì màng ghép phổ biến

Bao bì bánh kẹo và snack

Một số cấu trúc tham khảo:

• BOPP/CPP.
• BOPP/MCPP.
• PET/CPP.
• PET/MCPP.

Các cấu trúc này có thể được thiết kế để:

• Hàn nhiệt.
• Chạy máy đóng gói tốc độ cao.
• Cản hơi ẩm.
• Tạo bề mặt in đẹp.
• Cản sáng nếu sử dụng metallized film.

Đối với snack chứa dầu, khả năng cản oxy và ánh sáng có thể đặc biệt quan trọng để hạn chế oxy hóa.

Bao bì cà phê và trà

Một số cấu trúc thường gặp:

• PET/MPET/PE.
• PET/AL/PE.
• BOPP/MPET/PE.
• PET/MCPP.
• BOPP/MCPP.

Yêu cầu thường tập trung vào:

• Cản oxy.
• Cản hơi ẩm.
• Cản ánh sáng.
• Hạn chế thất thoát hương.
• Độ kín đường seal.

Riêng cà phê rang có thể sử dụng thêm van một chiều tùy phương pháp đóng gói và thời điểm đóng sản phẩm.

Bao bì sản phẩm dạng bột

Một số cấu trúc có thể gồm:

• BOPP/MPET/PE.
• PET/MPET/PE.
• PET/AL/PE.

Đối với sản phẩm dạng bột, một yêu cầu quan trọng là:

• Cản hơi ẩm.
• Hàn kín ổn định.

Nếu bột dễ bám vào khu vực seal, lớp sealant cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện đóng gói.

Bao bì gia vị

Một số cấu trúc tham khảo:

• PET/PE.
• PET/MPET/PE.
• PET/AL/PE.
• BOPP/MCPP.

Yêu cầu thay đổi tùy loại gia vị.

Các sản phẩm có:

• Tinh dầu.
• Mùi mạnh.
• Khả năng hút ẩm cao.

có thể cần cấu trúc barrier cao hơn.

Bao bì mỹ phẩm

Có thể sử dụng:

• PET/PE.
• PET/MPET/PE.
• PET/AL/PE.

Tuy nhiên, lựa chọn cấu trúc mỹ phẩm không chỉ dựa trên barrier.

Doanh nghiệp còn cần đánh giá chemical compatibility giữa sản phẩm và lớp tiếp xúc trực tiếp.

Ví dụ, một số sản phẩm chứa:

• Dầu.
• Alcohol.
• Hương liệu.
• Dung môi.

có thể tương tác khác nhau với vật liệu bao bì.

Bao bì nông dược và thuốc thú y

Cấu trúc có thể tham khảo:

• PET/MPET/PE.
• PET/AL/PE.
• Một số cấu trúc nhiều lớp chuyên dụng.

Nhóm sản phẩm này cần đánh giá đặc biệt về:

• Tương thích hóa học.
• Barrier.
• Độ kín.
• Chống thủng.
• Yêu cầu pháp lý.

Không nên áp dụng cấu trúc thực phẩm trực tiếp cho hóa chất hoặc nông dược mà chưa thử nghiệm.

Bao bì hút chân không và thủy hải sản

Cấu trúc phổ biến:

PA/PE

hoặc các cấu trúc có thêm lớp chức năng tùy yêu cầu.

PA hỗ trợ:

• Chống thủng.
• Độ dai.

PE hỗ trợ:

• Hàn nhiệt.
• Cản hơi ẩm.

Các sản phẩm như:

• Cá.
• Thịt.
• Hải sản.
• Sản phẩm đông lạnh.

có thể yêu cầu khả năng chống thủng cao do cạnh hoặc xương sản phẩm.

Bao bì đông lạnh có phải luôn chịu được -60°C?

Không.

Con số “-60°C” trong các bài cũ không nên sử dụng như một đặc tính chung.

Khả năng hoạt động ở nhiệt độ thấp phụ thuộc vào:

• Grade polymer.
• Độ dày.
• Keo ghép.
• Sealant.
• Điều kiện sử dụng.

Doanh nghiệp cần xác định nhiệt độ bảo quản thực tế rồi thử nghiệm cấu trúc cụ thể.

Bao bì retort

Retort pouch được thiết kế để chịu quá trình xử lý nhiệt sau đóng gói.

Một số cấu trúc tham khảo:

• PET/AL/RCPP.
• PET/PA/AL/RCPP.
• PET/PA/RCPP đối với một số cấu trúc transparent retort.

Trong đó:

PET

Hỗ trợ:

• Độ bền.
• In ấn.
• Khả năng chịu nhiệt.

PA

Có thể tăng:

• Độ dai.
• Chống thủng.

AL

Tạo barrier cao.

RCPP

Là CPP grade phù hợp cho ứng dụng retort, đảm nhiệm vai trò lớp seal trong cấu trúc phù hợp.

Retort pouch có dùng được trong lò vi sóng không?

Không nên mặc định như vậy.

Đặc biệt, cấu trúc chứa:

Aluminum foil

không nên được đưa vào lò vi sóng thông thường trừ khi sản phẩm được thiết kế và xác nhận cụ thể cho ứng dụng đó.

Bao bì retort-safe và microwave-safe là hai yêu cầu khác nhau.

Túi zipper, túi đáy đứng và túi hàn biên

Đây là kiểu túi, không phải một cấu trúc vật liệu riêng.

Một túi đáy đứng có thể được làm từ:

• PET/PE.
• PET/PA/PE.
• PET/MPET/PE.
• PET/AL/PE.
• Các cấu trúc khác.

Các dạng gia công phổ biến gồm:

• Túi 3 biên.
• Túi hàn lưng.
• Túi đáy đứng.
• Túi zipper.
• Túi có vòi.
• Túi 4 cạnh.

Cấu trúc phải được lựa chọn trước dựa trên sản phẩm, sau đó mới chọn kiểu túi phù hợp.

Vai trò của từng lớp trong cấu trúc màng ghép

Một cách đơn giản, cấu trúc có thể được hình dung như sau:

Lớp ngoài

Thường hỗ trợ:

• In.
• Cơ tính.
• Chống trầy.
• Độ cứng.

Ví dụ:

PET hoặc BOPP

Lớp barrier hoặc lớp giữa

Có thể được sử dụng để:

• Cản oxy.
• Cản hơi ẩm.
• Cản ánh sáng.
• Tăng độ bền.

Ví dụ:

• AL.
• MPET.
• PA.
• Barrier coating.

Lớp trong

Tiếp xúc với sản phẩm và thường đảm nhiệm:

• Hàn nhiệt.
• Độ kín.

Ví dụ:

• PE.
• CPP.
• RCPP.

Cách phân chia này chỉ mang tính minh họa. Một lớp có thể đồng thời đảm nhiệm nhiều chức năng.

Màng PE, PP, PET, PA khác nhau như thế nào?

Đặc tính thực tế còn phụ thuộc vào:

• Grade.
• Độ dày.
• Công nghệ sản xuất.
• Cấu trúc cuối cùng.

Bao bì màng đơn có dễ tái chế hơn không?

Có thể, nhưng không nên khẳng định tuyệt đối.

Một film PE đơn giản thường có lợi thế về thành phần vật liệu hơn so với một cấu trúc như:

PET/AL/PE.

Tuy nhiên, khả năng tái chế thực tế còn phụ thuộc vào:

• Hệ thống thu gom.
• Phân loại.
• Kích thước bao bì.
• Mực.
• Keo.
• Coating.
• Zipper.
• Tạp chất.
• Hạ tầng tái chế tại thị trường.

Vì vậy:

Một vật liệu có khả năng tái chế về mặt kỹ thuật chưa chắc được tái chế thực tế tại mọi địa phương.

RecyClass hiện có hướng dẫn riêng cho PE flexible và PP flexible, trong đó đánh giá cả mực, adhesive, barrier và các thành phần phụ chứ không chỉ polymer chính.

Xu hướng mono-material trong bao bì mềm

Đây là một hướng phát triển đáng chú ý của ngành.

CEFLEX hiện ưu tiên mono-PE và mono-PP khi chức năng sản phẩm cho phép, bởi các cấu trúc này thường thuận lợi hơn cho việc phân loại và tái chế cơ học so với cấu trúc multi-material.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa các cấu trúc truyền thống như:

• PET/PA/PE.
• PET/AL/PE.

sẽ biến mất.

Một sản phẩm có yêu cầu rất cao về:

• Shelf life.
• Barrier.
• Retort.
• Chống thủng.

vẫn có thể cần cấu trúc đa vật liệu.

Mục tiêu hợp lý hơn là:

đơn giản hóa cấu trúc khi có thể nhưng không hy sinh chức năng bảo vệ sản phẩm.

Khi nào nên chọn màng đơn?

Màng đơn có thể phù hợp khi:

• Sản phẩm không yêu cầu barrier cao.
• Thời gian bảo quản ngắn.
• Cấu trúc đơn giản.
• Yêu cầu chi phí thấp.
• Không cần chịu tác động cơ học cao.
• Polymer đơn có thể đáp ứng toàn bộ yêu cầu.

Ví dụ có thể gồm:

• Túi mua sắm.
• Túi đựng hàng đơn giản.
• Một số loại secondary packaging.

Khi nào cần màng ghép phức hợp?

Màng ghép thường được lựa chọn khi sản phẩm cần kết hợp nhiều tính năng như:

• Cản oxy.
• Cản hơi ẩm.
• Chống thủng.
• Chịu nhiệt.
• Seal tốt.
• In chất lượng cao.
• Cản ánh sáng.

Các nhóm thường gặp gồm:

• Cà phê.
• Snack.
• Gia vị.
• Thực phẩm chế biến.
• Thủy sản.
• Dược phẩm.
• Mỹ phẩm.
• Nông dược.

Cách lựa chọn cấu trúc bao bì phù hợp

Không nên chọn cấu trúc chỉ dựa trên:

“Sản phẩm này trước giờ thường dùng PET/MPET/PE.”

Thay vào đó cần xác định nhiều yếu tố.

Sản phẩm

Sản phẩm:

• Dạng bột?
• Hạt?
• Lỏng?
• Đông lạnh?
• Chứa dầu?
• Có mùi mạnh?

Shelf life

Cần bảo quản:

• 3 tháng?
• 6 tháng?
• 12 tháng?
• 24 tháng?

Barrier

Có cần kiểm soát:

• OTR.
• WVTR.
• Ánh sáng.
• Aroma.

hay không?

Quy trình đóng gói

Sản phẩm được:

• Hút chân không.
• Hot-fill.
• Retort.
• Đông lạnh.
• Bơm khí.

hay đóng thông thường?

Dây chuyền

Bao bì phải tương thích với:

• VFFS.
• HFFS.
• Premade pouch.
• Vacuum machine.

Logistics

Cần xem xét:

• Xếp chồng.
• Va đập.
• Cạnh sắc.
• Kho lạnh.
• Thời gian vận chuyển.

Yêu cầu tái chế

Nếu khách hàng đặt mục tiêu về recyclability, cần xem xét ngay từ bước thiết kế:

• Polymer chính.
• Barrier.
• Ink.
• Adhesive.
• Zipper.
• Spout.

CEFLEX nhấn mạnh rằng tất cả các thành phần này đều ảnh hưởng đến khả năng phân loại và chất lượng recyclate.

BMP Group – Giải pháp bao bì màng mềm phức hợp

BMP Group hiện tập trung vào lĩnh vực bao bì màng mềm phức hợp, cung cấp các giải pháp dựa trên đặc tính của từng sản phẩm.

Hệ thống sản xuất hỗ trợ các công đoạn như:

• In ống đồng.
• Ghép có dung môi.
• Ghép không dung môi.
• Tráng.
• Chia cuộn.
• Làm túi.
• Kiểm phẩm.

Theo thông tin hiện có của BMP Group, doanh nghiệp đã đạt một số chứng nhận qua các giai đoạn:

• 2011: ISO 9001:2008.
• 2014: HACCP, GMP và chứng nhận an toàn thực phẩm.
• 2017: ISO 9001:2015.
• 2020: BRC Issue 6.
• 2021: ISO 15378.

Trước khi đăng trên website mới, BMP Group nên kiểm tra phiên bản và tình trạng hiện hành của từng chứng nhận.

Doanh nghiệp có nhu cầu phát triển cấu trúc bao bì có thể cung cấp cho BMP Group các thông tin như:

• Loại sản phẩm.
• Shelf life.
• Quy cách túi.
• Điều kiện đóng gói.
• Barrier.
• Dây chuyền.
• Thị trường.

để xây dựng giải pháp phù hợp hơn thay vì lựa chọn cấu trúc theo kinh nghiệm chung.

Email: cdd.bmp@bmppack.com
Hotline: (028) 66.756.588

Kết luận

Bao bì màng đơn và bao bì màng ghép phức hợp đều có vị trí riêng trong ngành đóng gói.

Màng đơn có lợi thế về:

• Cấu trúc đơn giản.
• Chi phí.
• Khả năng thiết kế theo một dòng polymer.

Trong khi màng ghép phức hợp cho phép kết hợp nhiều chức năng như:

• Cản khí.
• Cản ẩm.
• Chống thủng.
• Chịu nhiệt.
• In.
• Hàn kín.

Điểm quan trọng nhất không phải là càng nhiều lớp càng tốt, mà là lựa chọn đúng vật liệu, đúng chức năng và đúng mức barrier cho sản phẩm.

Trong bối cảnh ngành bao bì đang hướng tới Design for Recycling, mono-PE và mono-PP ngày càng được quan tâm. Tuy nhiên, cấu trúc cần đồng thời đáp ứng mục tiêu bảo vệ sản phẩm, shelf life, sản xuất và logistics; không nên giảm lớp chỉ để đạt một tuyên bố môi trường.