Bao bì thực phẩm ngày nay không chỉ làm nhiệm vụ chứa đựng và bảo vệ sản phẩm. Đây còn là một phần của hệ thống nhận diện thương hiệu, trải nghiệm sử dụng, cung cấp thông tin và hỗ trợ sản phẩm thích ứng với các yêu cầu mới về môi trường.

Vì vậy, xu hướng thiết kế bao bì thực phẩm đang thay đổi theo hướng toàn diện hơn. Một mẫu bao bì hiệu quả cần cân bằng giữa:

• Thẩm mỹ và nhận diện thương hiệu.
• Khả năng bảo vệ thực phẩm.
• Tính tiện dụng.
• Khả năng sản xuất trên dây chuyền thực tế.
• Lượng vật liệu sử dụng.
• Khả năng tái chế.
• Yêu cầu của từng thị trường.

Dưới đây là những xu hướng đáng chú ý trong giai đoạn hiện tại và những năm tới.

1. Thiết kế rõ ràng, dễ nhận biết thay vì đưa quá nhiều thông tin

Thiết kế tối giản vẫn tiếp tục được quan tâm, nhưng điều này không có nghĩa mọi bao bì đều phải ít màu sắc hoặc ít hình ảnh.

Xu hướng quan trọng hơn là xây dựng thứ bậc thông tin rõ ràng, giúp người mua nhanh chóng nhận ra:

Thương hiệu → Tên sản phẩm → Hương vị hoặc phiên bản → Thông tin nổi bật.

Ví dụ, mặt trước của một gói snack có thể ưu tiên:

• Logo thương hiệu.
• Tên sản phẩm.
• Hương vị.
• Hình ảnh chính.
• Một đặc điểm nổi bật của sản phẩm.

Trong khi các nội dung chi tiết như thành phần, hướng dẫn sử dụng, thông tin dinh dưỡng và các yêu cầu pháp lý có thể được tổ chức ở mặt sau.

Cách làm này giúp bao bì dễ đọc hơn và hạn chế tình trạng quá nhiều nội dung cùng cạnh tranh sự chú ý.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng thiết kế càng đơn giản thì chi phí càng thấp. Chi phí sản xuất bao bì còn phụ thuộc vào vật liệu, số màu in, cấu trúc, hiệu ứng bề mặt, công nghệ in và sản lượng.

2. Hình ảnh trên bao bì ngày càng hướng đến tính chân thực

Hình ảnh đẹp vẫn rất quan trọng, nhưng người tiêu dùng cũng cần hiểu được sản phẩm họ sắp mua thực sự là gì.

Doanh nghiệp có thể sử dụng:

• Hình ảnh sản phẩm thực tế.
• Hình minh họa nguyên liệu.
• Hình ảnh gợi ý cách sử dụng.
• Cửa sổ trong suốt để nhìn thấy sản phẩm.

Cửa sổ trong suốt có thể phù hợp với những sản phẩm như:

• Hạt.
• Pasta.
• Bánh kẹo.
• Trái cây sấy.
• Một số loại snack.

Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng nên áp dụng.

Nếu thực phẩm nhạy với ánh sáng, oxy hoặc độ ẩm, việc tạo vùng trong suốt có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo quản.

Do đó, thiết kế cần cân bằng giữa khả năng quan sát sản phẩm và yêu cầu về thời hạn bảo quản.

3. Tính tiện dụng trở thành một phần quan trọng của thiết kế

Một bao bì đẹp nhưng khó mở hoặc khó bảo quản sau khi mở sẽ làm giảm trải nghiệm của người dùng.

Vì vậy, các thiết kế mới ngày càng chú trọng đến những tính năng như:

• Rãnh xé.
• Khóa kéo.
• Vòi rót.
• Nắp đóng lại.
• Cấu trúc dễ bóc.
• Chia khẩu phần.

Ví dụ, khóa kéo có thể phù hợp với cà phê, hạt, snack hoặc thức ăn thú cưng vì sản phẩm thường không được sử dụng hết trong một lần.

Với các sản phẩm dạng lỏng hoặc sệt, vòi rót có thể giúp việc sử dụng và bảo quản thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, mỗi tính năng bổ sung đều làm thay đổi:

• Cấu trúc.
• Chi phí.
• Lượng vật liệu.
• Quy trình sản xuất.

Do đó, tính năng chỉ nên được bổ sung khi thực sự mang lại giá trị cho người dùng.

4. Cấu trúc đơn vật liệu ngày càng được quan tâm

Trước đây, bao bì màng ghép thường sử dụng nhiều loại vật liệu khác nhau để đạt được đồng thời các yêu cầu về:

• Độ bền.
• Khả năng in.
• Khả năng cản oxy.
• Khả năng cản hơi ẩm.
• Hàn kín.

Nhược điểm là những cấu trúc gồm nhiều loại vật liệu khác nhau có thể khó xử lý hơn trong quá trình tái chế.

Vì vậy, một hướng phát triển quan trọng hiện nay là bao bì đơn vật liệu, chẳng hạn các cấu trúc chủ yếu dựa trên PE hoặc PP khi đặc tính sản phẩm cho phép.

Mục tiêu là đơn giản hóa cấu trúc vật liệu nhưng vẫn duy trì được:

• Độ bền.
• Khả năng hàn.
• Khả năng bảo vệ.
• Khả năng chạy máy.

BMP Group hiện cũng công bố hoạt động nghiên cứu các giải pháp đơn vật liệu và bao bì có khả năng tái chế trong hoạt động R&D của doanh nghiệp.

5. Thiết kế hướng đến khả năng tái chế sẽ trở thành yêu cầu quan trọng hơn

Thiết kế bao bì trong tương lai không chỉ xem xét hình thức mà còn phải tính đến giai đoạn sau khi bao bì được sử dụng.

Đối với thị trường Liên minh châu Âu, Quy định về Bao bì và Chất thải Bao bì – PPWR, Regulation (EU) 2025/40 – đã bắt đầu áp dụng từ ngày 12/08/2026. Quy định hướng đến giảm bao bì không cần thiết, tăng khả năng tái chế và đặt ra các yêu cầu mới về thành phần, nhãn và vật liệu bao bì.

Theo lộ trình của PPWR, từ năm 2030, khả năng tái chế của bao bì sẽ được đánh giá dựa trên các tiêu chí thiết kế hướng đến tái chế; bao bì phải đạt các mức khả năng tái chế theo quy định để tiếp tục được đưa ra thị trường.

Điều này khiến doanh nghiệp cần chú ý nhiều hơn đến:

• Số lượng loại vật liệu trong một cấu trúc.
• Mực in.
• Keo ghép.
• Lớp phủ.
• Nhãn.
• Các chi tiết bổ sung như khóa kéo hoặc vòi.

6. Giảm lượng vật liệu nhưng vẫn phải bảo đảm hiệu suất

Một xu hướng khác là giảm độ dày hoặc giảm lượng vật liệu sử dụng trên mỗi đơn vị bao bì.

Mục tiêu có thể là:

• Giảm trọng lượng.
• Giảm chi phí vật liệu.
• Giảm lượng chất thải sau sử dụng.
• Tối ưu vận chuyển.

Tuy nhiên, giảm vật liệu không đồng nghĩa với làm bao bì mỏng nhất có thể.

Bao bì sau khi tối ưu vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về:

• Độ bền kéo.
• Chống thủng.
• Độ bền đường hàn.
• Khả năng cản.
• Khả năng chạy trên máy đóng gói.

Nếu giảm quá mức khiến bao bì dễ rách, tăng tỷ lệ hàng lỗi hoặc làm giảm thời hạn bảo quản, hiệu quả tổng thể có thể không đạt như mong muốn.

7. Tối ưu kích thước bao bì

Không chỉ độ dày, kích thước cũng đang được chú ý.

Bao bì quá lớn so với sản phẩm có thể làm tăng:

• Lượng vật liệu.
• Không gian lưu kho.
• Thể tích thùng carton.
• Chi phí vận chuyển.

Do đó, xu hướng mới là tối ưu kích thước theo đúng nhu cầu của sản phẩm nhưng vẫn bảo đảm:

• Khoảng hở cần thiết.
• Vùng hàn.
• Khả năng chạy máy.
• Không làm sản phẩm bị ép hoặc biến dạng.

Tại EU, PPWR cũng đưa ra các yêu cầu nhằm hạn chế khoảng trống không cần thiết trong một số loại bao bì vận chuyển và thương mại điện tử từ năm 2030.

8. Mã QR và mã hai chiều ngày càng quan trọng

Bao bì đang dần trở thành cầu nối giữa sản phẩm vật lý và thông tin số.

Ngoài mã vạch truyền thống, doanh nghiệp có thể sử dụng mã QR hoặc các mã hai chiều để cung cấp:

• Thông tin sản phẩm.
• Thành phần.
• Chất gây dị ứng.
• Hướng dẫn sử dụng.
• Công thức chế biến.
• Thông tin truy xuất.
• Thông tin tái chế.
• Nội dung thương hiệu.

GS1 đặt mục tiêu đến cuối năm 2027, các hệ thống bán lẻ tại điểm thanh toán có khả năng đọc và xử lý các loại mã hai chiều theo tiêu chuẩn GS1 bên cạnh mã vạch tuyến tính hiện nay.

Mã QR sử dụng chuẩn GS1 Digital Link còn có thể kết nối mã sản phẩm với những dữ liệu như số lô, hạn sử dụng hoặc nội dung trực tuyến dành cho người tiêu dùng.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cách bố trí bao bì.

Mã cần được đặt ở vị trí:

• Dễ quét.
• Có độ tương phản phù hợp.
• Không nằm trên đường gấp.
• Không nằm trong vùng hàn.
• Không bị biến dạng quá nhiều sau khi tạo túi.

9. Thiết kế bao bì cho cả kệ hàng và kênh bán trực tuyến

Trước đây, bao bì chủ yếu được đánh giá khi đặt trên kệ siêu thị.

Ngày nay, người tiêu dùng còn nhìn thấy sản phẩm thông qua:

• Website.
• Sàn thương mại điện tử.
• Mạng xã hội.
• Livestream.
• Ứng dụng giao hàng.
• Video đánh giá sản phẩm.

Khi hình ảnh bao bì được thu nhỏ trên điện thoại, những chi tiết rất đẹp ở kích thước thực có thể gần như biến mất.

Vì vậy, thiết kế cần được kiểm tra ở cả:

kích thước thật và kích thước hiển thị nhỏ trên màn hình.

Các yếu tố như:

• Logo.
• Tên sản phẩm.
• Hương vị.
• Hình ảnh chính.

phải vẫn đủ rõ để nhận biết.

10. Hệ thống thiết kế thống nhất cho nhiều phiên bản sản phẩm

Nhiều thương hiệu thực phẩm hiện có số lượng phiên bản sản phẩm ngày càng lớn.

Ví dụ:

• Nhiều hương vị.
• Nhiều khối lượng.
• Phiên bản giới hạn.
• Phiên bản theo mùa.
• Bao bì riêng cho thị trường xuất khẩu.

Nếu mỗi phiên bản được thiết kế hoàn toàn riêng biệt, thương hiệu có thể mất tính nhất quán.

Một hướng hiệu quả hơn là xây dựng hệ thống chung.

Ví dụ:

• Logo giữ nguyên.
• Tên sản phẩm giữ vị trí cố định.
• Vùng màu dùng để phân biệt hương vị.
• Hình ảnh nguyên liệu thay đổi.
• Cấu trúc bố cục thống nhất.

Cách này vừa giúp người mua nhận ra thương hiệu, vừa dễ phân biệt từng phiên bản.

11. Bao bì phiên bản giới hạn và theo mùa

Các chiến dịch ngắn hạn như:

• Tết.
• Giáng sinh.
• Trung thu.
• Mùa hè.
• Sự kiện thương hiệu.

có thể sử dụng bao bì phiên bản giới hạn để tạo sự mới mẻ.

Sự phát triển của công nghệ in và quản lý dữ liệu cũng giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn khi triển khai nhiều phiên bản nhỏ.

Tuy nhiên, cần cân nhắc chi phí chế bản, tồn kho và lượng bao bì dư sau khi chiến dịch kết thúc.

Không nên tạo quá nhiều phiên bản nếu doanh nghiệp chưa có khả năng quản lý tốt sản lượng và tồn kho.

12. Bao bì thông minh sẽ được ứng dụng nhiều hơn ở những sản phẩm phù hợp

Bao bì thông minh không chỉ đơn giản là đặt một mã QR lên sản phẩm.

Tùy ứng dụng, công nghệ có thể bao gồm:

• Chỉ thị độ tươi.
• Chỉ thị nhiệt độ – thời gian.
• Mã truy xuất.
• Công nghệ xác thực.
• Cảm biến.
• Chất hấp thụ oxy.
• Kiểm soát độ ẩm.

Những giải pháp này có thể đặc biệt hữu ích với:

• Thực phẩm tươi.
• Thực phẩm đông lạnh.
• Thịt.
• Hải sản.
• Sản phẩm nhạy oxy.

Tuy nhiên, chi phí và yêu cầu pháp lý cũng cao hơn, nên không phải sản phẩm nào cũng cần sử dụng.

13. Bao bì ngày càng gắn chặt với nghiên cứu vật liệu

Một thay đổi đáng chú ý là thiết kế đồ họa và cấu trúc vật liệu ngày càng khó tách rời nhau.

Trước khi phát triển mẫu bao bì, doanh nghiệp cần hiểu sản phẩm có nhạy với:

• Oxy.
• Hơi ẩm.
• Ánh sáng.
• Nhiệt.
• Dầu mỡ.
• Mùi.

hay không.

Ví dụ, hai sản phẩm cùng sử dụng túi đứng nhưng một sản phẩm là hạt khô và một sản phẩm là thực phẩm tiệt trùng có thể cần cấu trúc hoàn toàn khác nhau.

Vì vậy, quy trình hợp lý nên bắt đầu từ:

Sản phẩm → Thời hạn bảo quản → Vật liệu → Cấu trúc → Thiết kế → Công nghệ in.

Không nên thiết kế hình ảnh xong rồi mới lựa chọn vật liệu.

14. Thiết kế ngày càng chú trọng đến khả năng sản xuất thực tế

Một thiết kế đẹp trên màn hình chưa chắc có thể sản xuất tốt.

Trong quá trình phát triển bao bì thực phẩm, cần tính đến:

• Vùng hàn.
• Đường cắt.
• Nếp gấp.
• Đáy túi.
• Khóa kéo.
• Vòi.
• Màu nền của vật liệu.
• Khả năng chồng màu.
• Mã QR và mã vạch.

Những yếu tố này nên được trao đổi giữa:

thương hiệu – đơn vị thiết kế – nhà sản xuất bao bì

ngay từ giai đoạn đầu.

Điều này giúp hạn chế việc phải chỉnh sửa nhiều lần sau khi đã hoàn thành thiết kế.

15. Tránh sử dụng thông điệp môi trường chung chung

Một xu hướng quan trọng khác là các tuyên bố về môi trường sẽ phải cụ thể hơn.

Các cụm như:

• “Bao bì xanh”.
• “Thân thiện môi trường”.
• “100% bền vững”.
• “Có thể tái chế hoàn toàn”.

không nên được sử dụng nếu doanh nghiệp không có cơ sở chứng minh phù hợp.

Thay vào đó nên mô tả chính xác đặc điểm của giải pháp, ví dụ:

• Giảm định lượng vật liệu.
• Sử dụng cấu trúc đơn vật liệu.
• Có hàm lượng nhựa tái chế nhất định.
• Sử dụng giấy đạt chứng nhận FSC®.

Điều này vừa rõ ràng hơn với người tiêu dùng vừa hạn chế nguy cơ truyền thông quá mức so với đặc tính thực tế của bao bì.

Xu hướng nào phù hợp với từng nhóm thực phẩm?

Không có một công thức chung cho tất cả sản phẩm.

Cấu trúc cuối cùng vẫn cần được xác định dựa trên yêu cầu cụ thể của từng sản phẩm.

Những xu hướng không nên áp dụng một cách máy móc

Chuyển toàn bộ sang giấy

Giấy không tự động phù hợp hơn nhựa trong mọi ứng dụng.

Với những sản phẩm cần khả năng cản cao, giấy vẫn có thể cần:

• Lớp phủ.
• Màng ghép.
• Vật liệu bổ sung.

Do đó phải đánh giá toàn bộ cấu trúc, không chỉ nhìn lớp bên ngoài.

Làm bao bì càng mỏng càng tốt

Giảm vật liệu chỉ có ý nghĩa khi bao bì vẫn bảo vệ được sản phẩm.

Thêm khóa kéo cho mọi sản phẩm

Nếu sản phẩm được dùng hết trong một lần, khóa kéo có thể không mang lại đủ giá trị để bù cho lượng vật liệu và chi phí bổ sung.

Đưa mã QR lên mọi bao bì

Mã QR chỉ thực sự hữu ích khi người dùng có lý do để quét và nội dung phía sau mã mang lại giá trị.

Chạy theo phong cách tối giản

Tối giản không phải là phong cách phù hợp cho mọi ngành hàng hoặc nhóm khách hàng.

Quy trình phát triển bao bì thực phẩm theo hướng hiện đại

Một quy trình hợp lý có thể gồm:

Bước 1: Xác định đặc tính sản phẩm

Đánh giá:

• Thành phần.
• Khối lượng.
• Độ nhạy oxy.
• Độ nhạy ẩm.
• Nhiệt độ bảo quản.
• Thời hạn sử dụng.

Bước 2: Xác định yêu cầu của dây chuyền đóng gói

Bao gồm:

• Loại máy.
• Tốc độ.
• Nhiệt độ hàn.
• Kích thước túi.

Bước 3: Xây dựng cấu trúc vật liệu

Lựa chọn cấu trúc đáp ứng:

• Khả năng bảo vệ.
• Cơ tính.
• Khả năng hàn.
• Khả năng sản xuất.

Bước 4: Phát triển thiết kế

Xây dựng:

• Hệ nhận diện.
• Bố cục.
• Màu sắc.
• Hình ảnh.
• Thông tin.

Bước 5: Tạo mẫu

Kiểm tra thành phẩm ở kích thước thực tế.

Bước 6: Kiểm nghiệm

Tùy sản phẩm có thể cần kiểm tra:

• Độ bền kéo.
• Hệ số ma sát.
• Độ bền đường hàn.
• Khả năng truyền oxy.
• Khả năng truyền hơi nước.
• Độ bền ghép.
• Dư lượng dung môi.

Bước 7: Chạy thử trước khi sản xuất hàng loạt

Đặc biệt cần thiết với những cấu trúc mới hoặc sản phẩm có yêu cầu bảo quản cao.

BMP Group phát triển giải pháp bao bì thực phẩm

BMP Group hiện cung cấp nhiều dòng bao bì cho ngành thực phẩm, bao gồm bao bì mì ăn liền, gia vị, thực phẩm đông lạnh, bánh kẹo, cà phê – đồ uống, màng nắp và các giải pháp bao bì chịu quá trình tiệt trùng hoặc thanh trùng.

Về công nghệ in, BMP hiện đầu tư ba công nghệ chính:

• In ống đồng – Gravure.
• In Flexo.
• In Offset.

Việc lựa chọn công nghệ được thực hiện dựa trên vật liệu, thiết kế và sản lượng của từng dự án. BMP hiện vận hành hai nhà máy tại VSIP II-A, Bình Dương và KCN Tân Phú Trung, Củ Chi, với tổng năng lực sản xuất được công bố khoảng 4.200 tấn/tháng.

BMP cũng công bố bộ phận nghiên cứu và phát triển sản phẩm hỗ trợ từ thiết kế, phát triển vật liệu, tạo mẫu đến kiểm nghiệm. Các phép thử hiện có gồm độ bền kéo, hệ số ma sát, độ bền đường hàn, khả năng truyền oxy và hơi nước, độ bền ghép, dư lượng dung môi và mô phỏng thời hạn bảo quản.

Hệ thống chứng nhận hiện BMP công bố gồm ISO 9001, ISO 15378, BRCGS, ISCC PLUS và FSC®.

Liên hệ BMP Group

Nếu doanh nghiệp cần tư vấn về thiết kế, vật liệu hoặc công nghệ sản xuất bao bì thực phẩm:

Hotline: (+84) 28 66 756 588
Email: info@bmppack.com / we.care@bmppack.com

Kết luận

Xu hướng thiết kế bao bì thực phẩm trong những năm tới sẽ không chỉ xoay quanh việc tạo ra một hình thức bắt mắt.

Những hướng đáng chú ý gồm:

• Thiết kế thông tin rõ ràng.
• Tăng tính tiện dụng.
• Phát triển cấu trúc đơn vật liệu khi phù hợp.
• Thiết kế hướng đến khả năng tái chế.
• Giảm lượng vật liệu.
• Tối ưu kích thước bao bì.
• Ứng dụng mã QR và mã hai chiều.
• Kết nối bao bì với thông tin số.
• Tối ưu hình ảnh cho kênh bán trực tuyến.
• Phát triển hệ thống thiết kế thống nhất cho nhiều phiên bản sản phẩm.

Quan trọng nhất, doanh nghiệp không nên chạy theo một xu hướng chỉ vì nó đang phổ biến.

Một giải pháp bao bì chỉ thực sự phù hợp khi cân bằng được:

yêu cầu của sản phẩm + trải nghiệm người dùng + khả năng sản xuất + chi phí + yêu cầu của thị trường.