Hiện nay, Việt Nam đã tham gia và hoàn tất đàm phán nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương, trong đó có một số FTA thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA). Những FTA này được kỳ vọng sẽ tạo ra làn sóng hội nhập lần thứ hai mạnh mẽ hơn đối với Việt Nam tới đây.

Tình hình và triển vọng của ngành bao bì Việt Nam

Ngành bao bì Việt Nam tiếp tục có triển vọng tích cực nhờ sự mở rộng của sản xuất công nghiệp, tiêu dùng trong nước, thương mại điện tử và hoạt động xuất khẩu. Theo Cục Thống kê, năm 2025 GDP Việt Nam tăng 8,02%, trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,97%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 7.008,9 nghìn tỷ đồng, tăng 9,2% so với năm trước; trong khi xuất khẩu hàng hóa đạt khoảng 475,04 tỷ USD, tăng 17%. Đây là những nền tảng thuận lợi cho nhu cầu bao bì trong các lĩnh vực thực phẩm, đồ uống, dược phẩm, hàng tiêu dùng, điện tử và hàng xuất khẩu.

Ở từng phân khúc, các báo cáo thị trường mới nhất cũng cho thấy dư địa tăng trưởng đáng kể. Mordor Intelligence ước tính thị trường bao bì giấy tại Việt Nam đạt 2,84 tỷ USD năm 2025, tăng lên khoảng 3,11 tỷ USD năm 2026 và có thể đạt 4,92 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng CAGR khoảng 9,61% trong giai đoạn 2026–2031. Trong khi đó, thị trường bao bì dạng pouch tại Việt Nam được ước tính khoảng 0,90 tỷ USD năm 2025 và có thể đạt 1,07 tỷ USD vào năm 2030. Riêng bao bì nhựa cứng được dự báo tăng từ khoảng 0,81 triệu tấn năm 2025 lên 0,95 triệu tấn vào năm 2030. Các số liệu này cho thấy tăng trưởng không đồng đều giữa từng phân khúc, nhưng xu hướng chung vẫn là mở rộng nhu cầu về bao bì phục vụ tiêu dùng, logistics và sản xuất.

Quy mô dân số và thị trường tiêu dùng cũng tiếp tục tạo nền tảng cho ngành. Năm 2025, dân số trung bình của Việt Nam đạt khoảng 102,3 triệu người, trong đó dân số thành thị khoảng 39,4 triệu người, tương đương 38,6%. Cùng với sự tăng trưởng của bán lẻ, đô thị hóa và nhu cầu đối với các sản phẩm đóng gói tiện lợi, thị trường bao bì được kỳ vọng tiếp tục hưởng lợi từ các ngành như FMCG, thực phẩm chế biến, mỹ phẩm, chăm sóc cá nhân và dược phẩm.

Bên cạnh yếu tố tăng trưởng về sản lượng, ngành bao bì Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mạnh hơn về tính bền vững, khả năng tái chế, tối ưu vật liệu và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Bộ Công Thương nhận định “xanh hóa bao bì” đang trở thành một yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Theo số liệu được Bộ Công Thương dẫn từ NielsenIQ, 38% người tiêu dùng Việt Nam đánh giá cao các sáng kiến bảo vệ môi trường của doanh nghiệp và xem đây là yếu tố có ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Vì vậy, triển vọng của ngành không chỉ nằm ở tăng sản lượng mà còn ở khả năng phát triển các giải pháp bao bì nhẹ hơn, tối ưu cấu trúc, dễ tái chế hơn và phù hợp với các yêu cầu môi trường ngày càng cao.

Cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do

Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đặc biệt là EVFTA và CPTPP, tiếp tục mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Đối với ngành bao bì, lợi ích không chỉ đến từ việc xuất khẩu trực tiếp sản phẩm bao bì mà còn từ nhu cầu cung ứng bao bì cho các ngành hàng xuất khẩu như thực phẩm, thủy sản, nông sản, dược phẩm và hàng tiêu dùng.

EVFTA mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường EU

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) có hiệu lực từ ngày 01/08/2020. Theo cam kết, EU đã xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 85,6% số dòng thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực và sẽ nâng tỷ lệ này lên 99,2% số dòng thuế sau 7 năm, tương đương khoảng 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU. Một số mặt hàng còn lại được áp dụng hạn ngạch thuế quan theo điều kiện cụ thể.

Sau 6 năm thực thi, EVFTA tiếp tục cho thấy tác động rõ rệt đến quan hệ thương mại Việt Nam – EU. Theo thông tin cập nhật của Bộ Công Thương, tổng kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt hơn 73,8 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt trên 56 tỷ USD, tăng 8,6% so với năm trước. Trong 6 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều đạt khoảng 41,4 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt khoảng 31,8 tỷ USD.

Đối với ngành bao bì, EVFTA tạo ra hai hướng cơ hội chính. Thứ nhất là khả năng tiếp cận trực tiếp thị trường EU với các sản phẩm bao bì đáp ứng đúng mã HS, quy tắc xuất xứ và yêu cầu kỹ thuật. Thứ hai, và cũng rất quan trọng, là cơ hội cung cấp bao bì cho các doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu hàng hóa sang EU. Khi các ngành như thực phẩm, thủy sản hay nông sản mở rộng xuất khẩu, nhu cầu về bao bì đạt yêu cầu về chất lượng, an toàn, truy xuất và môi trường cũng tăng theo.

Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên hiểu rằng cứ xuất khẩu sang EU là tự động được hưởng thuế 0%. Ưu đãi EVFTA còn phụ thuộc vào mã HS, lộ trình thuế, quy tắc xuất xứ và chứng từ chứng minh xuất xứ. Đây là lý do năng lực quản trị nguyên liệu và hồ sơ ngày càng trở thành một phần quan trọng trong khả năng tận dụng FTA.

CPTPP tiếp tục mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực với Việt Nam từ ngày 14/01/2019. Sau khi Vương quốc Anh chính thức tham gia, CPTPP hiện có 12 thành viên, gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Malaysia, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Vương quốc Anh và Việt Nam.

Về thuế quan, các thành viên CPTPP cam kết xóa bỏ phần lớn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam, với tỷ lệ và lộ trình khác nhau tùy từng thị trường. Theo Bộ Công Thương, mức cam kết xóa bỏ thuế của các nước CPTPP đối với hàng Việt Nam nhìn chung nằm trong khoảng 97% đến 100% số dòng thuế sau khi hoàn thành các lộ trình tương ứng.

Hiệu quả thương mại tiếp tục thể hiện rõ trong những năm gần đây. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và các thành viên CPTPP đạt khoảng 124,5 tỷ USD, tăng 11,9% so với năm trước; trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 70,6 tỷ USD và Việt Nam duy trì thặng dư thương mại với khối.

Đối với ngành bao bì, CPTPP tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nhiều thị trường có tiêu chuẩn cao như Nhật Bản, Canada, Australia và New Zealand, đồng thời mở rộng cơ hội sang các thị trường châu Mỹ như Mexico, Chile và Peru. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp bao bì nâng cấp hệ thống sản xuất, cải thiện kiểm soát chất lượng và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu, truy xuất và tính bền vững.

Cơ hội đi cùng yêu cầu tuân thủ cao hơn

EVFTA và CPTPP mang lại lợi thế về thuế quan, nhưng lợi thế đó chỉ thực sự chuyển thành khả năng cạnh tranh khi doanh nghiệp đáp ứng được các điều kiện đi kèm.

Đối với doanh nghiệp bao bì, những nội dung cần đặc biệt chú ý gồm:

• Xác định đúng mã HS của sản phẩm.
• Kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu.
• Đáp ứng quy tắc xuất xứ.
• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và chứng từ.
• Đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của từng thị trường.
• Tăng khả năng truy xuất.
• Theo dõi các yêu cầu mới về môi trường và thiết kế bao bì.

Với EU, xu hướng “xanh hóa” đang ngày càng ảnh hưởng rõ đến bao bì thông qua các yêu cầu về giảm vật liệu, khả năng tái chế và trách nhiệm môi trường. Với CPTPP, doanh nghiệp cũng phải thích ứng với yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn, minh bạch chuỗi cung ứng và xuất xứ. Bộ Công Thương tiếp tục nhấn mạnh đây là những yếu tố then chốt để doanh nghiệp tận dụng hiệu quả ưu đãi từ các FTA thế hệ mới.

Nhìn chung, EVFTA và CPTPP không chỉ giúp mở rộng thị trường xuất khẩu mà còn thúc đẩy ngành bao bì Việt Nam nâng cấp công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn sản xuất. Đối với doanh nghiệp có khả năng đáp ứng tốt các yêu cầu quốc tế, đây là cơ hội để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và cung cấp bao bì cho ngày càng nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Thách thức vẫn đang hiện hữu

EVFTA và CPTPP mở rộng đáng kể cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng lợi thế về thuế quan không đồng nghĩa với việc hàng hóa có thể dễ dàng thâm nhập các thị trường thành viên. Trong giai đoạn hiện nay, những yêu cầu về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, môi trường và tính minh bạch của chuỗi cung ứng đang trở thành những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp thực sự tận dụng được các FTA.

Đối với CPTPP, một trong những thách thức rõ nhất vẫn là khả năng tận dụng ưu đãi thuế quan. Theo Bộ Công Thương, năm 2025 tỷ lệ sử dụng C/O mẫu CPTPP chỉ đạt khoảng 7,69%, giảm so với mức 8,84% của năm 2024. Nguyên nhân được chỉ ra gồm việc doanh nghiệp chưa đáp ứng đầy đủ quy tắc xuất xứ, hệ thống chứng từ còn hạn chế và năng lực tuân thủ chưa đồng đều. Đồng thời, CPTPP ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về xuất xứ, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh và minh bạch chuỗi cung ứng.

Với EVFTA, yêu cầu về xuất xứ cũng tiếp tục được cập nhật. Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 14/2026/TT-BCT, có hiệu lực từ ngày 10/05/2026, quy định lại về quy tắc xuất xứ hàng hóa trong EVFTA. Doanh nghiệp cần rà soát quy tắc cụ thể cho từng mặt hàng, nguồn nguyên liệu, mã HS, phương thức tổ chức logistics và hệ thống chứng từ chứng minh xuất xứ. Điều này đặc biệt đáng lưu ý với ngành bao bì, nơi một sản phẩm có thể sử dụng nhiều loại nguyên liệu như PET, BOPP, PE, PA, nhôm, mực in và keo ghép có nguồn gốc khác nhau.

Yêu cầu về bao bì tại EU đang trở nên khắt khe hơn

Một thay đổi đặc biệt quan trọng đối với ngành bao bì là Quy định (EU) 2025/40 về Bao bì và Chất thải Bao bì – PPWR. Quy định này có hiệu lực pháp lý từ tháng 2/2025 và được áp dụng từ ngày 12/08/2026 trên toàn EU. PPWR hướng đến giảm chất thải bao bì, tăng khả năng tái chế, thúc đẩy tái sử dụng và hạn chế các cấu trúc bao bì không cần thiết.

Theo Ủy ban châu Âu, quy định mới đặt ra định hướng để bao bì trên thị trường EU ngày càng:

• Có khả năng tái chế tốt hơn.
• Giảm khoảng trống và lượng vật liệu không cần thiết.
• Sử dụng hàm lượng vật liệu tái chế đối với một số loại bao bì nhựa theo lộ trình.
• Có hệ thống ghi nhãn hỗ trợ phân loại và thu gom.
• Tăng các giải pháp tái sử dụng, refill và thu hồi.
• Hạn chế một số dạng bao bì dùng một lần từ các mốc thời gian tiếp theo.

Đối với doanh nghiệp bao bì Việt Nam muốn tham gia chuỗi cung ứng cho thị trường EU, điều này có nghĩa khả năng cạnh tranh trong tương lai sẽ không chỉ được đánh giá bằng giá thành và chất lượng in, mà còn dựa trên khả năng phát triển cấu trúc phù hợp với các yêu cầu về tái chế, sử dụng vật liệu và giảm chất thải.

Áp lực cạnh tranh không còn chỉ đến từ giá

Việc mở cửa thị trường theo EVFTA và CPTPP cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam phải cạnh tranh trực tiếp hơn với các nhà cung cấp có công nghệ, quản trị và hệ thống chất lượng phát triển.

Đối với ngành bao bì, khách hàng quốc tế ngày càng có thể yêu cầu nhà cung cấp chứng minh:

• Nguồn gốc nguyên liệu.
• Khả năng truy xuất theo lô.
• Kết quả kiểm nghiệm.
• Hồ sơ kỹ thuật của vật liệu.
• Tính ổn định giữa các lô sản xuất.
• Khả năng đáp ứng yêu cầu môi trường của thị trường đích.

Vì vậy, những doanh nghiệp chỉ cạnh tranh bằng giá thấp sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi các tiêu chuẩn phi thuế quan ngày càng trở thành điều kiện để tham gia chuỗi cung ứng.

Khoảng cách thị trường và năng lực tiếp cận khách hàng vẫn là rào cản

Bên cạnh tiêu chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp Việt Nam còn phải xử lý những vấn đề như:

• Khoảng cách địa lý.
• Chi phí logistics.
• Ngôn ngữ.
• Khác biệt pháp lý.
• Yêu cầu chứng từ.
• Tập quán kinh doanh của từng thị trường.

Điều này càng rõ khi doanh nghiệp muốn khai thác các thị trường CPTPP xa Việt Nam như Canada, Mexico, Chile hay Peru.

Thay vì chỉ quan tâm đến mức thuế ưu đãi, doanh nghiệp cần nghiên cứu toàn bộ điều kiện thị trường gồm nhu cầu sản phẩm, tiêu chuẩn nhập khẩu, quy tắc xuất xứ, thủ tục hải quan, phương thức vận chuyển và yêu cầu của khách hàng.

Phát triển bền vững trở thành yêu cầu cạnh tranh thực tế

Đối với thị trường EU, các yêu cầu môi trường ngày càng gắn chặt với khả năng tiếp cận thị trường. Bộ Công Thương cũng đánh giá cạnh tranh tại EU đang ngày càng phụ thuộc vào chất lượng, truy xuất nguồn gốc, môi trường, phát triển bền vững và trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Với CPTPP, vấn đề môi trường cũng đã được đưa trực tiếp vào nội dung của hiệp định. Bộ Công Thương cho biết việc tuân thủ các cam kết môi trường vẫn đặt ra những thách thức liên quan đến chi phí tuân thủ, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của doanh nghiệp.

Đối với ngành bao bì, điều này tạo áp lực nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp có khả năng phát triển những giải pháp như:

• Giảm định lượng vật liệu.
• Tối ưu cấu trúc.
• Mono-material khi phù hợp.
• Tăng khả năng tái chế.
• Giảm phế phẩm trong sản xuất.
• Nâng cao hiệu suất sử dụng nguyên liệu.

Doanh nghiệp bao bì cần nâng cấp năng lực để tận dụng FTA

Trong giai đoạn mới, việc tận dụng EVFTA và CPTPP không nên chỉ được nhìn dưới góc độ “thuế suất ưu đãi”. Khả năng cạnh tranh sẽ ngày càng phụ thuộc vào năng lực tổng thể của doanh nghiệp, từ quản trị nguyên liệu, R&D, kiểm soát chất lượng đến hồ sơ và khả năng tuân thủ yêu cầu của từng thị trường.

Trong bối cảnh đó, BMP Group tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng và phát triển các giải pháp bao bì màng mềm phức hợp phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của khách hàng trong nước và quốc tế. Việc đầu tư vào công nghệ, kiểm soát quy trình và phát triển cấu trúc vật liệu phù hợp là nền tảng để doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với các yêu cầu mới của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhìn chung, EVFTA và CPTPP vẫn mang lại cơ hội lớn cho ngành bao bì Việt Nam, nhưng cơ hội này chỉ có thể chuyển thành lợi thế cạnh tranh khi doanh nghiệp đáp ứng đồng thời quy tắc xuất xứ, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và yêu cầu phát triển bền vững.

Với tầm nhìn chiến lược và sự nỗ lực không ngừng, BMP Group tin tưởng sẽ trở thành đối tác tin cậy của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, góp phần vào sự phát triển chung của ngành bao bì Việt Nam. Liên hệ ngay với BMP Group để được tư vấn và báo giá chi tiết:

• Địa chỉ email: cdd.bmp@bmppack.com
• Hotline: (028)66.756.588